Uşaqlar niyə barmaqlarını əmir?

Uşaqlar niyə barmaqlarını əmir?
Bir Ana - Bir Bala
10.09.2017 13
Bir yaşa qədər uşaqların demək olar ki, yarısının barmağını
sorduğunu bildirən mütəxəssislər, həyatın ilk illərində görülən barmaq
əmmənin valideynlər tərəfindən bir problem olaraq qəbul etməməsi lazım
olduğunu, güclü əmmə hissi ilə doğulan körpələrin əmərək psixoloji qane
yaşadıqlarını bildirirlər. Barmaq əmmə uşaq üçün nə vaxt bir problemi
işarə edir sualına Uşaq Sağlamlığı və Xəstəlikləri Mütəxəssisi Dr. Dəstə
Matben cavab verir.

 

Barmaq əmmə uşaqlarda psixoloji amil olmadan 3-4 yaşına qədər
görülən və normal qəbul olunan bir haldır. Barmaq əmmə çox zaman
qidalanmaqla bağlı olmaz və aclıqdan irəli gəlmir. Ağızdan həzz da
alındığı üçün barmaq əmmə, əmmə körpəyə psixoloji doymaq da təmin edir.
Bu səbəblə 1 yaşa qədər uşaqların təxminən yarısı barmaqlarını əmər.
18-ci ayda barmaq əmmə sız bir hal alır və 3-4 yaşına normal qəbul
edilir. Uşağınız 4-5 yaşlarına gəlmiş və hələ də barmaq əmmə vərdişi
davam edirsə ona bu davranışının uşaqsı olduğunu anlayacağı bir dillə
izah etməyiniz lazımdır.

 

Uşaqlar bu yaşlarda böyükləri təqlid etməyə meyllidir. Ancaq əgər
5-6 yaş sonra hələ də barmaq əmir və ya heç əmməyən barmaq əmməyə
başlayırsa, uşağınızın həyatında nə kimi qayğı amilləri olduğunu yaxşı
araşdırmalısınız və lazım gələrsə bir mütəxəssisdən kömək almalısınız.
Bağlı ekspertə müraciət edilməz və altda yatan amil müəyyən edilməzsə
sonrakı dövrlərdə uşaqda daha ciddi psixoloji problemlər ortaya çıxa
bilər.

 

Vərdiş ana bətnində başlayır!

Uşaqlar ən çox baş barmaq olmaq üzrə, digər barmaqlarını, hətta ayaq
barmaqlarını da sora bilir. Bu vərdiş əsasən ana bətnində başlayır.
Bəzi körpələrin anadan olanda barmaq və ya əl qollarında görünən
qabarcıqlar da barmaq əmmə vərdişindən irəli gəlir. Körpələrin doğuşdan
sahib olduqları ən güclü refliksin, əmmə refleksi olduğunu bildirən Uşaq
Sağlamlığı və Xəstəlikləri Mütəxəssisi Dr. Dəstə Matben, "Uşaq yaşamaq
üçün sormaq məcburiyyətində qalır. Anadan olandan sonra 4-5 aylıq olana
qədər yalnız əmərək qidalanır. Əmmə eyni zamanda körpə üçün həzz verən
bir fəaliyyət və psixoloji doyumu təmin edir. Beləliklə, zərərli bir
davranış olaraq görülmür." deyir.

 

Qidalanmaya bağlı barmaq əmmə 1-ci ilin sonunda kəsilir və 2-ci
ildən sonra bu davranış dayanır. İlk 3 ildə uşaq barmaq əmmanın fərqində
belə olmaz. Çox nadir olaraq da 5-6 yaşına qədər davam edə bilər.
Normal davranış və münasibətlər yoluyla da 1 yaşın sonunda bu vərdişini
tərk etmək olur. Ancaq əgər yeriməyə başladıqdan və 1 yaşından sonra da
barmağını əmirsə, bu onun çox yorğun, narahat, üzgün və sıxıntılı
olduğuna işarə edə bilər. Ancaq bu ciddi bir problem kimi görülməz, onu
rahatlaşdıran davranışlardan biri kimi ifadə edilir.

 

Cəza verərək barmaq əmməyə əngəl ola bilməzsiniz.

Barmaq sormaq uşaqlıqda uyğunluğa təsir edən bir davranış deyil.
Ata-analar barmaq əmmənin bir xəstəlik olmadığını və diş deformasiyasına
yol açmadığını bilməlidir. Çünki buna inanan ata-ana və ailə böyükləri,
uşaqlarını pis bir vərdiş kimi düşündükləri barmaq əmməkdən xilas etmək
üçün çox şiddətli tədbirlərə əl ata bilir. Hətta barmaqlarına acı
istiot sürtərək, əllərini qollarını bağlayaraq və ya döyərək onlara
unuda bilməyəcəkləri ağrı verəcək cəzalar tətbiq edirlər. Halbuki bu
vərdişi tərk etmək üçün alınan uyğunsuz tədbir və cəzalar, uşaqda
uyğunlaşma problemi yaradır.

 

Uşaqlar nə üçün barmaq əmirlər?

 - 1 yaş arasındakı uşaqlar yatmaq istəyərkən,

 - Diş çıxarma dövründə diş minaları qaşındığı üçün,

 - Ətrafında barmaq soran birilərini örnək aldıqları zaman,

 - Valideynlər arası gərginliklərdə,

 - Yeni qardaşın və ya bacının dünyaya gəlməsi vəziyyətində,

 - Çətinliklə qarşılaşanda, utanma, darıxma, yorğunluq əlaməti olaraq,

 - Sevgi və inam çatışmazlığı varsa,

 - Döşdən erkən ayrılıbsa,

 - Əlavə qidalara zorla keçirilibsə barmaqlarını sora bilər.



Barmaq əmməsinin qarşısını almaq üçün tədbirlər.

 - Uşağınızı uyğun mövqedə bəsləyin. Uşağınızı əmizdirərkən və ya
butulkadan bəsləyərkən döşünüzün hərarətini duyacaq şəkildə özünüzə
yaxınlaşdırın. Beləliklə uşağınız özünü güvəndə hiss edəcəkdir. Həmçinin
yemək verərkən pis rəftar etməkdən və danlamaqdan da çəkinin.

 - Döşdən erkən kəsməməyə çalışın.

 - Ona uyğun müxtəlif fəaliyyət imkanları və oyun şəraiti yaratmaqla məşğul olmasını təmin edin.

 - Uşağınızın psixologiyasına mənfi istiqamətdə təsir edəcək
əməllərinizi düzəldin. Şiddət tətbiq etməyin və onu batil fikirlərlə
qorxutmayın.

 - Barmaq əmməyi tərk etmə arzusunu hərəkətə keçirmək üçün onu mükafatlandırın.

 - Barmağını ağzına apardığı zaman zərərsiz acı mayi sürtə və ya əllərinə əlcək taxa bilərsiniz.

 - Ona öz-özünü nəzarət edə bilməsi üçün istəsə bu vərdişi tərk edəcəyi inamını qazandırın.

 

Ağız və diş sağlamlığına zərər verər mi?

Barmaq əmmə hələ inkişaf etməkdə olan əzələ və sümük strukturları
üzərində təzyiq tətbiq edərək dişlərin yer dəyişdirməsinə yol aça bilər.
Bu halda üst ön dişlər irəli, alt ön dişlər geriyə doğru əyilir və
tərsinə ön dişlər arasında açıqlıq əmələ gəlir. Uşaq bu vərdişini 3
yaşına qədər buraxdığı təqdirdə dişlər arasındakı açıqlıq bağlanır.
Ancaq 3,5 yaşından sonra daimilik artır. Barmaq əmmə vərdişi gecə
yatarkən də davam edirsə, diş pozulmalarına daha təsirli olur və bunun
nəticəsində üst çənədə darlıq, yəni V şəklində çənə forması yaranır.скачать dle 11.3


Загрузка...
Facebook Şərhləri
BİRQADIN Şərhləri (0)
ŞƏRH YAZ
ŞƏRHİNİZ SİZİN SİMANIZI TƏMSİL EDİR. ÖZÜNÜZƏ LAYİQ OLUN!