Necə Dua Etməliyik?

Necə Dua Etməliyik?
Qadın və Din
10.09.2017 25
Necə dua etməliyik? Duanı əmr edən Cənabı Haqq, duanın bir qisim ədəbini də bildirir. Quranın ayələrindən bildiyimiz qədəriylə, dua edərkən diqqət yetirməmiz lazım olan bəzi vəziyyətləri beləcə sıralaya bilərik:
1. "Allaha qorxu və ümidlə dua edin." (Araf, 56) Yəni, reddolunmasından qorxar, qəbul ümid edir bir şəkildə istəyin. "Beyne'l-xof vər-reca" yəni qorxu və ümid arasında olmaq adamın mənəvi həyatı üçün son dərəcə əhəmiyyətlidir. Elmalılı Həmdi Yazarın ifadəsi, "bu iki hal, insanın seyr u sülukunda iki qanad kimidir." Tək qanadlı quş uçamadığı kimi, yalnız qorxu və ya yalnız ümid qanadıyla hərəkət edənlər də, kəmalat səmasına doğru uça bilmirlər. Allahın cəlal və əzəmətini düşünmək, insana ləzzətli bir qorxu verər. Anasının mərhəmətli tokadından qorxub yenə anasının şəfqətli sinəsinə sığınan uşaq kimi, Allahdan qorxan insan Ona el idi tərəfindən edər. Allahın camal və rəhmətini düşünmək isə, insanı ümid içində yaşadar.
2. "Rəbbinizə dua ilə və gizlicə dua edin. Çünki Allah həddi aşanları sevməz." (Araf, 55) Yəni, yalvara-yalvara, səmimi bir şəkildə, bütün mənliyiniz ilə Ona yönəlin, Ondan istəyin. Başqalarına da bildirməyin ki, nəfsin hissəsi qarışmasın. Dua halı, insanın özünü duaya tam verməsini ifadə edir. Bunu, duaya tam konsentrə olmaq şəklində anlaya bilərik. İnsan bəzi dualarında bu halı yaşayır. Bütün hissləri oyanmış, bütün lətifələri hüşyar bir şəkildə yalvarar. Belə bir vəziyyətdə, istədiyi şeyləri ruhunun ən dərinlərindən gələn bir həvəslə istər. Bu şəkildə edilən dualar, ümumiyyətlə qəbul edilir. Bunun əksi isə, tam bir qəflət göstəricisi olur. Hz. Peyğəmbərin ifadəsi ilə, "qafil, boş bir qəlbin duasını Allah qəbul etməz." (Tirmizi, Daavat, 65)
Duada həddi aşmaq isə, səsi çox yüksəltmək, olmayacaq şeyləri istəmək kimi vəziyyətlərdir. Məsələn, insanın "Allahım məni peyğəmbər et!"
Və ya "Allahım, məni bu dünyada ölümsüz et!" Deməsi, mümkünsüz tələbdən başqa bir şey deyil.
 3. "Allahın esmaü'l-Hüsnası vardır. Onlarla dua edin." (Araf, 180) "esmaü'l-Hüsna "" ən gözəl adlar "mənasını verər. Uca Allah, öz kamalına ünvan olan neçə-neçə adlara malikdir. Bunlar bir rəvayətdə 99, bir başqa rəvayətdə 1001 olaraq ifadə edilməkdədir. Məsələn, bəsmələni "Allah, Rəhman, Rəhm" adlarını, ən son surə olan Nas surəsində - İnsanların Rəbbi - İnsanların Məliyi - İnsanların Allahı adlarını görürük. Quranın hamısında bu ilahi adlara tez-tez yer verilir.
Məlumdur ki, bir kimsə bir çox ünvanlara sahib ola bilər. Məsələn, gözəl yazı yazmasıyla xəttat, gözəl şəkil etməsiylə rəssam, etdiyi binalarla memar ünvanını alır və o ünvanlarla bilinər. Elə də, Cənabi-Haqq yaratması Xaliq, şəkil verməsiylə Musavvir, ruzi verməsiylə Rəzzaq şəfa verməsiylə Şâfi'dir ... İnsan, Allaha yalvararkən, istədiyi şeyə uyğun olan İlahi ünvanı söyləməsi uyğun olar. Məsələn, günahlarımızın bağışlanmasını istəyərkən "Ya Qaffar" ayıblarımızı örtülməsini istəyərkən "Ya Settar" adını söyləyərik. Həmçinin, bəlaların defini istəyərkən "Ya Dafia'l-beliyyat" (ey bəlaları dəf edən), ehtiyaclarımızın qarşılanmasını istəyərkən "Ya Kadıya'l-Hâcât" (Ey ehtiyacları verən) ünvanını söyləyərik. Ruzi istəyərkən Onun Rəzzaq adını anar, maddi mənəvi hastalıklarımız üçün Onun Şafi adından mədəd ümid edirik.
İnsanlığa ən gözəl nümunə olaraq göndərilən Hz. Peyğəmbər, dualarında yalnız "Ya Rəbbi, Allahım" deməz, min bir adla Allaha yalvarardı. Məsələn, bu duasına baxaq: "Ey qəlbləri çevirən Allahım, Ürəyimi dinin üzrə sabit et!" (Müslim, Qədər, 17)
4. "O Allah Hayy'dır. Ondan başqa heç bir tanrı yoxdur. O halda, dini yalnız Ona məxsus edərək, xalis bir şəkildə Ona dua edin!" (Mömin, 65) İxlas, dinin ən mühüm əsaslarından biridir. Edilən bir şeyin yalnız Allah üçün edilməsini ifadə edir. İxlasın ziddi, riyadır, gösteriştir. Sözgəlişi, bir din xadimi insanların qarşısında dua edərkən coşğuyla istəsə, lakin tək dua etdiyində sönükləşsə, ixlasdan uzaqlaşmış olar.
 5. "Allahın lütfündən istəyin!" (Nisa, 32) Yəni, başqalarına verilən sərvət-məqam-elm kimi şeylərə baxıbda, qısqanclıqla "bu niyə ona verildi? Əslində mənə verilməli idi. Mən buna daha layiqəm "deməyin. Çünki, bəlkə də onun sizə verilməməsi haqqınızda daha xeyirlidir. Bu səbəbdən siz Rəbbinizə yönəlin, Onun lütf və kərəmindən istəyin. O, haqqınızda xeyirli olanı əlbəttə bilər, ona görə verir. Onun rəhmət xəzinələri nə bitər, nə də tükənər.
Bu məsələdə, bu əsasları nəzərə almaq lazımdır:
- Mülk Allahını. O, mülkündə istədiyi kimi qənaət edər. İnsana düşən, verilməyəni göz tikmək deyil, verilən şükr etməkdir.
- İnsan əgər şükür etsə, Allah daha çox verəcəkdir. Çünki, təkitli bir şəkildə belə deyir: "Əgər şükür etsəniz, həqiqətən artıraram." (İbrahim, 7)
- Xeyr zənn etdiyimiz şər, şər zənnetdiyimiz xeyr ola bilər. Quran belə bildirər: "Bir şey xoşunuza gəlməzkən sizin üçün xeyirli ola bilər. Sevdiyiniz bir şey də şər ola bilər. Allah bilir, siz bilməzsiniz." (Bəqərə, 216) Məsələn, insan ehtiras ilə mal istər. Lakin Qarun kimi bunu qürur və təkəbbürə səbəb görəcəyi, ona verilməməsi xeyirli olar. Və ya insan israrla elm istər. Lakin elmi ilə dəlalətə yönələcəksə, verilməməsi rəhmət olar. Onun üçün, Allahdan bir şey istəyərkən "Allahım, sənin lütfündən istəyirəm. Əgər bu istədiyim xeyirlidisə ver. Deyilsə, haqqımda xeyirli olanı nəsib et! "Deməli və Allaha tam təvəkkül etməlidir.
Allah mütləq ədalət sahibidir. Zülmdən uzaqdır. Əlbəttə kimin nəyə layiq olduğunu bilir və ona görə verir.скачать dle 11.3


Загрузка...
Facebook Şərhləri
BİRQADIN Şərhləri (0)
ŞƏRH YAZ
ŞƏRHİNİZ SİZİN SİMANIZI TƏMSİL EDİR. ÖZÜNÜZƏ LAYİQ OLUN!