Naxçıvan bölgəsi

Naxçıvan bölgəsi
Maraqlı məlumatlar
10.09.2017 15
Naxçıvan bölgəsində ən geniş yayılmış növlər badam, şərq palıdı, fıstıq, qoz, söyüd, ağcaqayın, yabanı armud və çoxsaylı dərman bitkiləridir. Xüsusilə Ordubad əriyi və limonu ilə məşhurdur.

Burada qızmar yay və ilıq payız fəsli Bayan-Şiraz, Təbrizi və Şirazi kimi yüksək keyfiyyətli üzüm növləri yetişdirməyə imkan verir. Bağçılıq da yaxşı inkişaf etmişdir. Burada heyva, alça, armud, şaftalı, ərik və badam yetişdirilir.

Naxçıvanın heyvanlar aləmi də zangindir. Burada ən geniş yayılmış qoyun cinsi balbas adlanır. Balbas cinsli qoyunlar məhsuldarlığı və ağ, yumşaq yunu ilə seçilir. Bu qoyunların yunundan xüsusilə xalçaçılıqda geniş istifadə edilir.

Muxtar Respublikada (MR) faydalı qazıntı yataqları çoxdur. Burada məşhur Badamlı, Sirab, Vayxir, Naqacir və Qızılgcir mineral su bulaqları vardır. Naxçıvan öz duzu ilə də məşhurdur. Bu duzdan yalnız mətbəxdə deyil, həm də müalicə məqsədi ilə də istifadə olunur.

Mineral su bulaqlarının yaxınlığında çoxsaylı kiçik göllər var. Bu göllərdən ən məşhuru – mənzərəli alp çəmənlikləri arasında dəniz səviyyəsindən 2424 metr yüksəklikdə yerləşən gözəl Batabat gölüdür.

Ən qədim dövrlərdən başlayaraq Naxçıvanda dekorativ-tətbiqi sənət növləri geniş yayılmışdır. Onların ən məşhur növləri ipəkçilik, xalçaçılıq, güləbətin işləmə, naxışlı toxuma, bədiimetal işləməsi və ağac üzərində oyma sənətləridir.

Naxçıvanın zəngin və çeşidli mətbəxi, yüksək səviyyəli qonaqpərvərlik ənənələri vardır.

Azərbaycanda, həmçinin Naxçıvanda çörəksiz süfrə təsəvvür etmək mümkün deyil. Elə buna görədir ki, çörəyin çeşidli növləri var: təndir lavaşı, qalın, dəstana, kömbə və s.

Naxçıvan mətbəxində parça bozbaş, küftə bozbaş, çölmək pitisi, bozartma, çığırtma, dolma, kabab, xaş, əriştə, umac və s. yeməklərə geniş rast gəlinir. Burada yeməklərin şahı plov hesab edilir. Plovun «qarası» növbənöv olur və qoyun, mal, toyuq ətindən, çərəzdən (qoz, fındıq, şabalıd), meyvə qurularından(ərik, gavalı, alça və s.), göyərtilərdən və sair istifadə etməklə hazırlanır.

Naxçıvan mətbəxi xəmir xörəkləri ilə - əriştə aşı, umac aşı, buğda unu və düyü unundan hazırlanmış halvalar, xəşil, quymaqla- məşhurdur.

Süd və süd məhsullarından hazırlanan südaşı, bulama, qatıqaşı, qatıqlama,dovğa, ayranaşı, qurutaşı və sairənin Naxçıvan mətbəxində xüsusi yeri var.

Naxçıvan mətbəxi yeməklə bərabər cürbəcür şərbətlər, meyvə şirələri, şorabalar, salatlarla zəngindir. Naxçıvanın özünəməxsus şirniyyatlarından Ordubad qayqanağı və paxlavası, şəkərbura, növbənöv kətələr, bükmələr və s. geniş yayılıb.

Ordubad bölgəsi bir sıra özəllikləri ilə də seçilir. Məsələn, qoz, gül, badımcan mürəbbələri, maş şorbası, alana – basdıq kimi xörəkləri, lavaşı və quru (qaxac) meyvələri ilə tanınır.

Maş şorbası Ordubad rayonunun ən məşhur yeməkərindəndir. Ordubadda quru maş lobyadan və təzə maşdan (yaşıl lobya) çox istifadə olunur. Yayda bu yeməklər təzə qoyun əti ilə, qışda isə qovurma ilə bişirilir. Qovurma öz yağında bişən qoyun ətidir. Qızardılmış qoyun əti elə oz yağındaca qazan və ya verdələrə yığılır və sərin yerdə saxlanılır. Qovurma həm sulu, həm quru yeməklərə əlavə olunur. Onun dadı qeyri-adidir, çox ləzzətli olur.

Naxçıvanda toy adətləri bəzi xüsusiyyətlərinə görə fərqlənir. Naxçıvan diyarında çaldırılan toy-nişan məclislərində qız evində cavan qız-gəlinlər "haxışta" adlı halay sayağı rəqs ifa edirlər.

8-12 iştirakçıdan ibarət olan iki dəstə cərgə ilə qabaq-qabağa dayanıb əl-ələ tuturlar. Sonra ifaçılardan biri sonu "haxışda" kəlməsilə bitən bir bayatı oxuyur, o birilər bu sözü təkrar edərək əl çala-çala, oynaya-oynaya qarşı cərgəyə, oradan da əks cərgəyə keçirlər. Oxuya bilməyən sıradan çıxmalı və bir ayaq üstə atılıb-düşərək rəqs etməlidir.скачать dle 11.3


Загрузка...
Facebook Şərhləri
BİRQADIN Şərhləri (0)
ŞƏRH YAZ
ŞƏRHİNİZ SİZİN SİMANIZI TƏMSİL EDİR. ÖZÜNÜZƏ LAYİQ OLUN!