Yuxuya getmə səbəbim

Yuxuya getmə səbəbim
Maraqlı məlumatlar
10.09.2017 25
Yuxu bədənimizdən çox beynimizin istirahət etməsi və özünü yeniləməsi
üçün var olan bir şüur vəziyyətinin adıdır. Yuxunun dəyişik mərhələləri,
beynin bu sahədə fəaliyyətləri və yuxular kimi təcrübələrlə yuxu sanki
yaşadığımız gerçəkliyin xaricində, amma onunla yaxın əlaqəli bir başqa
həqiqət kimidir.



Beyin yuma?

Yuxuya beynimizin tam mənasıyla "yuyunub təmizləndiyi" dövrlər
daxildir. Normalda gün içində bütün toxumalar kimi beynimiz də bir çox
tullantı maddə istehsal edir, lakin bu tullantıları təsirli bir şəkildə
uzaqlaşdıra biləcək limfa sistemi, bir çox orqandan fərqli olaraq,
beyində mövcud deyil. Bundan ötəri, xüsusi bir yuma mexanizmi ilə
təmizlənmək məcburiyyətindədir. Bu mexanizm isə ancaq gecə yuxusunun
xüsusi dövrlərində dövrəyə girər. Beyindəki damarlar yuxunun müəyyən
zamanlarında birdən genişlənir, içindəki qan plazmasında süzdükləri
böyük miqdarda mayeni beyin hüceyrələrinin arasına göndərir və təkrar
geri əmərlər. Beləcə beynimiz, sözün tam mənasıyla bir gecə yuxusu
boyunca dəfələrlə "yuyunub təmizlənir". Bu təmizlikdən yuxusuzluq
səbəbiylə məhrum qalmaq da təxmin edərsiniz ki, əvvəlcə beynimizə və
zehinimizə təsir edən bir çox problemə səbəb olacaqdır.



Çox yuxu görürsünüz?

Çox tez-tez yuxu görürsünüzsə, bu vəziyyət yuxu pozuqluğunun
xəbərçisi ola bilər. Depressiyada olan kəslər də çox yuxu görür.
Depressiya yuxusuzluğun tez görüldüyü vəziyyətlərdən biridir. Tipik yuxu
pozuqluğu, yuxuya getmədə gecikmə və adamın tez-tez vaxtsız yaxud çox
erkən oyanması şəklində özünü göstərir. Depresiyadakı kəslərdə müşahidə
edilən bir başqa vəziyyət isə bir yuxuda qarışıq və çox yuxu görmə
təcrübələridir.



Beyin üçün təmizlik zamanı.

Yuxu mərhələləri ortalama 90 dəqiqəlik fasilələrlə təkrar edər.
Beynimiz bu sırada gündüz duyğular vasitəsilə topladığı hər şeyi dərhal
"zibilə atar". Bu çıxarışın tək zamanı isə yuxu dediyimiz prosesdir.
Yuxu əsnasında məlumatlar əhəmiyyətli və əhəmiyyətsiz olaraq təsnif
edilir, əksəriyyəti təşkil edən əhəmiyyətsiz məlumat və əlaqələri
silinir və bir sonrakı gün öyrənməyə hazır olur və təmiz zehinlə
oyanmamız təmin edilmiş olar. Bu əməliyyatların xüsusilə fərdlərin yuxu
gördükləri dövrlərdə reallaşdığını bilirik.



Nə qədər yatmalı?

Yuxu müddətinin müəyyən bir düsturu yoxdur, lakin yuxu müddəti,
ümumiyyətlə həyat keyfiyyətini əks etdirən əhəmiyyətli bir göstəricidir.
Balanslı qidalanan, kifayət qədər hərəkət edən və idarəli stress
yaşayan insanların da yuxuları qısa və məhsuldar hala gəlir. Həyati
nizamsızlıqlar, birbaşa yuxu müddətinə də təsir edir və ümumiyyətlə bu
müddəti uzadıb keyfiyyətinin pozulmasına səbəb olur. Yaş irəlilədikcə
ümumi yuxu müddəti ortalama olaraq qısalar. Bu vəziyyət bəzən narahat
edici bir vəziyyət kimi başa düşülsə də, əslində təbii prosesin bir
hissəsidir. Araşdırmalara görə 65 yaş və üzərindəki kəslər gecədə
ortalama 6-7 saat yatır və yuxu çox vaxt oyanmalarla bölünən çox fərqli
bir quruluşa doğru çevrilir.



Yaşlılar daha tez oyanır.

"Buna xüsusilə yuxu problemi yaşayan kişilərin diqqət etməsi
lazımdır. Yaşlı kişilər gecələri daha çox oyanar və yuxuya getmələri
çətinləşər. Yuxu problemləri ümumiyyətlə yaşlılarda yuxusuzluq, yuxu ilə
əlaqədar tənəffüs pozuqluqları, yuxunun erkən ya da gec başlaması,
yuxuda davranış pozuqluqları şəklində ortaya çıxar. "



Gündüz yuxusu gecə yuxusundan çalarmı?

Gündüz edilən və "şirin " dediyimiz yuxular axşam yuxu saatını
təsir edə bilir. Gündüz bir saatlıq yuxu gecə yuxusunu iki saat qədər
qısalda bilir. Yuxusuzluq problemi olan kəslərə bu səbəblə gündüz
yuxuları təklif edilmir. Lakin 10 dəqiqəlik bir yatmanın yaddaş və
diqqəti ölçülə bir nisbətdə artırdığını da bilirik. Gündüz yuxusu, qısa
və dozasında olduğu zaman beyin üçün olduqca faydalı və gecə yuxusunun
da keyfiyyətini yüksəldən bir təsirə sahibdir. Bu vaxt xatırlatmaq
lazımdır ki, nizamsız yuxu saatları də yuxu problemlərinə səbəb ola
bilən əhəmiyyətli səbəblərdən biridir.



Spirt yuxu verir amma ...

Siqaret, çay, qəhvə kimi xəbərdarlıqçı maddələrin yuxusuzluq
etdiyini bilirik. Spirt, bəzi insanların daha asan yatmaq məqsədiylə
seçdiyi bir yol olaraq bilinsə də beynə çatan spirt, yuxunun həssas
biokimyəvi mexanizmini və keyfiyyətini ciddi dərəcədə dəyişir. Kişidə
dərin yuxu mərhələlərinə doğru olması lazım olan təbii keçişlər pozular
və spirt alan kəslər ümumiyyətlə çox tez və tam istirahət hissi olmadan
oyanarlar.



Yatmadan əvvəl boğaza diqqət!

Yuxu gigiyenası da ən az ağız baxımı qədər əhəmiyyətlidir. Yatma
saatına yaxın ağır yeməklərdən qaçınmamız yuxu keyfiyyətimizi normal
səviyyədə tuta bilmək üçün əhəmiyyəti bir tədbirdir. Ağır fiziki
məşqlər, bədənin ən güclü və stressə ən dayanıqlı olduğu səhər
saatlarına buraxılmalıdı. Zamansız edilən ağır məşqlər də bir çox digər
ünsür kimi yuxu üzərində mənfi təsir edər. Ağır yeməklərlə doldurulmamış
və yuxudan dərhal əvvəl məşq kimi stress ünsürlərinə məruz buraxılmamış
bir adamın körpələr kimi yatmasının qarşısında bir maneə qalmaz.скачать dle 11.3


Загрузка...
Facebook Şərhləri
BİRQADIN Şərhləri (0)
ŞƏRH YAZ
ŞƏRHİNİZ SİZİN SİMANIZI TƏMSİL EDİR. ÖZÜNÜZƏ LAYİQ OLUN!